Pichhale ek hafte se blogs ki duniya se door raha. Ssocha tha ki jane ke pahale Suresh Wadekar ki ye sarvapriy ghazal schedule kar aapke supurd karoonga par usake liye bhi waqt nahin mila. Khair ab apani yatra se laut aaya hoon to ye ghazal aapke samane hain. Ise likha tha Shaharyar yani Kunwar Akhalak Mohammad Khan sahab ne.
Yoon to Shaharyar ne chand filmon ke liye hi apani ghazalen likhi hain par ve ghazalen hindi film sangeet ke liye mil ka patthar sabit huee hain. Ab chahe aap Umrao Jaan ki baat karen ya Gaman ki. Ye baat gaur karane ki hai ki in donon filmon ke nirdeshak Muzaffar Ali the. Darasal Shaharyar AMU mein jab urdu vibhag mein padhate the tab Muzaffar Ali bhi vahin ke chhatr the aur Shaharyar sahab ke kavy sangrah se vo itne prabhavit huye ki unaki do ghazalon ko unhonne film Gaman mein le liya.
Unaki shayari ko vistar se padhne ka mauka to abhi tak nahin mila par unaki jitani bhi ghazalen suni hain unaki bhavanaon se khud ko jodane mein kabhi dikkat mahasoos nahin ki. Lekhak Mohan Encyclopedia of Indian Literature, Volume 5 mein Shaharyar sahab ki shayari ke bare mein likhate hain
Shaharyar ne apani shayari mein kabhi bhi sandesh dene ya nishkarsh nikalane ki paravah nahin ki. Wo to aaj ke aadami ke man mein chal rahe dvandon aur adhyatmik ulajhanon ko shabdon mein vyakt karte rahe. Unaki shayari ek aise aam aadami ki shayari hai jo beet rahe samay aur aane wali mrityu jaisi jivan ki kadavi sachchaiyon ke beech jhoolate rahane ke bavajood apani abhi ki zindagi ko khul kar jina chahata hai. Shaharyar aise hi vyakti ke gamon aur khushiyon ko apane ashaaaron mein sametate chalte hain.
Khud Vangamay patrika mein Dr. Zulfikar ko diye sakshatkar mein Shaharyar ka kahna tha ki
Meri soch yah hai ki sahitya ko apane daur se apane samaj se juda hona chahiye, Main sahitya ko matra man ki mauj nahin manata, main samajhata hoon jab tak doosare aadami ka dukh dard shamil na ho to vah aadami kyon padhega aapaki rachana ko. Zahir hai dukh dard aise hain ki vo comman hote hain. Jaise beyimani hai, jhooth hai, nainsafi hai, ye sab cheezein aisi hain ki inse har aadami prabhavit hota hai. Kuchh log kahate hain ki adab se kuchh nahin hota hai. main kahata hoon ki adab se kuchh n kuchh hota hai.
Ab 1979 mein pradarshit Gaman film ki isi ghazal par gaur karen mujhe nahin lagata ki hamamein se aisa koee hoga jisane in savalaton ko zindagi ke safar mein kabhi na kabhi apane dil se na poochha ho. Mujhe yoon to iss ghazal ke sare ashaaar pasand hain par dil hai to dhadakane ka bahana koee dhoondhe.. vala sher sunte hi man khud ba khud is geet ko gunagunate huye isamein doob jata hai.
Daraasal ek shayar ki safalata isi baat mein hai ki vo apane jariye kitane anajane dilon ki baaten kah jate hain.
seene mein jalan aankhon mein tufaan saa kyon hain ? is shahar mein har shaks pareshaan saa kyon hain ?
dil hai to, dhadakane kaa bahaanaa koee dhoondhe patthar kee tarah behis-o-bejaan saa kyon hain ?
tanahaee kee ye kaunasee, manzil hain rafeekon taa-hadd-ye-najar yek bayaabaan saa kyon hain ?
kyaa koee nayee baat najar aatee hain hum me aaeenaa humei dekh ke hai raan saa kyon hain ?
Oopar seJaydev ke karnapriy sukoon dene vala sangeet jisamein sitar , bansuri aur kaee any bharatiya vady yantron ka prayog man ko sohata hai. to lijiye suniye is geet ko Suresh Wadkar ki aawaz mein
Haal hi mein is blog par maine baat ki thi Maya Memsaab ke geet Mere sirahne jalao sapne ke bare mein. Aaiye aaj bat karate hain Hridayanath Mangeshakar ke sangeetabaddh do geeton ki, jinamen se ek ko unhonne apani aavaj bhi di hai. yoon to hrdayanath mangeshakar gair filmi album (Mira baee ke bhajan aur Ghalib ki ghazalon par) ke aalava kaee hindi filmon harishchandra taramati, chakra dhanavan, subah, mashal, lal salam jaisi filmon ka sangeet de chuke hain par mujhe nabbe ke dashak men aaee film lekin aur maya memsaab men unake dvara diya gaya sangeet sabase jyada prabhavit karta hai.
Maya memasanb ka cassette 1993 men Sterling company ne jari kiya tha. Is film ka sabse prachalit geet tha ik haseen nigah ka dil pe saya hai, jadu hai junoon hai kaisi maya hai ye maya hai...jise kumar shanu aur lata ji ne alag alag gaya tha. kumar shanu ki aavaj men is geet ki kuchh panktiyan sun kar hi is cassette ko kharid liya gaya tha. par bad men jab geet sun liye gaye to ye charcha bhi khoob chali thi ki dekhiye kumar shanu ik hasin nigah ko kuchh ik hasin nigah jaisa uchcharit karate hain. par is bat ko najaraandaj kar den to ye geet unaki aavaj par faba bhi khoob tha aur shayad yahi vajah thi ki ek alag hatake bani is film ka geet hote huye bhi sibaka geet mala ki bhinn panyadanon par kaee hafton tak ye geet apani shobha badata raha tha. ye bhi sahi hai ki gulajar ki chiraparichit chhap se paripoorn is kaiset ke baki geet utane nahin baje..
Kuchh vaisa hi hal 1991 men pradarshit film lekin ka raha jahan ek bar fir gulzar aur hrdayanath mangeshakar ki jodi thi. yara sili sili aur kuchh had tak kesariya balama to lokapriy huye par baki geet par logon ki nigah kam hi gaee. meri aaj ki post aapako in filmon ke aise hi ek-ek geet ki yad dilane ki ek koshish hai.
in donon geeton ki vishayavastu men ek samyata hai ye donon parachhaiyon ki baten karate hain. vaise sayon ki duniya se gulajar ka rishta purana hai. yad hai na aapako sitara film men aasha ji ka gaya vo nagma
ye saye hain.. ye duniya hai , parachhaiyon ki bhari bheed men khali tanahaiyon ki ye saye hain..
Jab insan apana aks hi kho de to usamen aur usaki parachhaeen men jyada fark nahin rah jata. par yahan to kalpana hi doosari hai. chhaya men umang hai, ullas hai, chahat hai ek naee pyari si kaya ko pane ki, sajne sanvarane ki, mayavi duniya men kadam rakhne ki.... hridayanath ji ne apani sadhi gayiki se is chhoti si bandish men jo jadu utpann kiya hai, usaka anubhav ise sunkar hi kiya ja sakta hai. apani svaralahariyon ke utar chadav se matr kuchh shabdon se kitana zabardast prabhav paida kiya ja sakta hai ye geet is ki jeeti jagati misal hai. vaise is geet men hrdayanath mangeshakar ke sath parshv men jo aavaj ubharati hai vo lata ki nahin hai jaisa kaee jagahon par ullekh hai, balki asha ji ki hai. rochak tathy ye hai ki is geet ko ekal geet ke roop men hi racha gaya tha. huaa ye kirecording ke samay apane bhaee ke sath asha ji bhi chali aaeen aur fir laga ki agar parshv se nari svar rahe to geet aur prabhavi ban sakata hai aur is tarah asha ji bhi apani humming ke sath geet ka hissa ban gayeen.
to suniye hrdayanath mangeshakar ka divy svar is geet men
chhaya jagi... chhaya jagi... chhaya jagi jagi chhaya jagi jagi chhaya jagi jagi chhaya jagi...........chhaya jagi chanchal chanchal komal chanchal chanchal chanchal komal komal chanchal chanchal kaya mangi.........kaya mangi kaya man...........gi kaya mangi kaya mangi
saj ke solah singar chali sapanon ke sapanon ke par saj ke solah singar chali sapanon ke sapanon ke par maya lagi .... maya lagi maya lagi maya lagi maya lagi maya lagi lagi maya lagi lagi
sayon se jude doosare geet ko gaya hai Suresh Wadkar ji ne. ye geet un geeton men se hai jisaki gayiki aur sangeet ne mujhamen aisi kaifiyat bhar di ki isake shabdon ki gaharaiyon men pahunchane ke pahle hi ye mere man men rach bas gaya tha. aur jab is geet ke liye likhe gulzar ke khoobasoorat lafjon ko jindagi ki kaee shamon men karib se gujarane ka mauka mila to ye geet dil ke aur karib hota chala gaya. daraasal ye geet un geeton men hain jahan shabda, sangeet aur gayiki tinon milakar aisa purazor asar paida karte hain ki aap is geet men doobate chale jate hain.
vaise kya aapako nahin lagata ki in sayon ki duniya bhi kuchh ajib si hai. aise to saye hamare sath hamesha rahte hain par divas ke avasan ke sath inaka vistar badata chala jata hai. fir kyoon na apani asali rangat tak pahunchane ke liye ye sham ka intajar karen.
suramaee sham is tarah aaye sans lete hain jis tarah saye
par nayak ko to is sham ka intajar kisi doosari vajah se hai. shayad ye sham bhi vahi manjar duhara de.. jab vo to nahin dikhi thi par usake saye ki khushabu jehan men utar si gaee thi.
koee aahat nahin badan ki koee fir bhi lagta hai tu yahin hain kahin vakt jata sunaee deta hai tera saya dikhaee deta hai jaise khushabu najar se chhu jaye sans lete hain jis tarah saye
aaj vo aas pas nahin par din ke ghante jyon jyon gujarate hain dil par ke oopar ka bojh halka hota jata hai. vo sham aur tera vo saya khayalon ke jariye dil ke pas jo aa jata hai
din ka jo bhi pahar guzarta hai ik ahasan sa utarta hai vakt ke panv dekhta hoon main roj ye chhanv dekhta hoon main aaye jaise koee khayal aaye sans lete hain jis tarah saye surmayi sham is tarah aaye..
to aaiye mahasoos karen gulzar ke shabdon ko is geet ke zariye